Nederlandse jongeren kwetsbaarder voor online oplichting dan ze zelf beseffen, blijkt uit onderzoek van de Rijksoverheid
9 op de 10 Nederlanders herkent online oplichting vaak niet, terwijl de helft denkt daar wél goed in te zijn, blijkt uit onderzoek van de Rijksoverheid. Cybercrime-specialist Yoanne Spoormans legt uit waarom vooral jongeren kwetsbaar zijn en hoe je online fraude sneller kunt doorzien.
Opvallend is dat jongeren tot 34 jaar vrijwel alle vormen van online oplichting betrouwbaarder inschatten dan oudere groepen, blijkt uit het onderzoek. Ze klikken ook vaker op frauduleuze links dan 55-plussers, terwijl ze zelf juist denken het beste te zijn in het herkennen van online fraude.
Waarom herkennen jongeren online oplichting minder goed?
Volgens Spoormans spelen meerdere factoren een rol. Jongeren zijn weliswaar opgegroeid in een online wereld, maar niet altijd opgevoed in online veiligheid. 'Veel moeten ze zelf uitzoeken zonder begeleiding. Ouderen zijn daarentegen niet digitaal opgegroeid en daardoor juist voorzichtiger', vertelt de fraude-expert.
Jongeren zijn bovendien gewend om snel te schakelen en staan daardoor minder vaak stil bij vragen zoals: ‘Klopt dit wel?’ Die vluchtigheid maakt hen kwetsbaarder voor online fraude.
Andere belangrijke onderzoeksresultaten
De Rijksoverheid kwam tot de volgende bevindingen:
- Slechts 6 procent herkent consistent online oplichting.
- 73 procent denkt dat nieuwe technologieën, zoals kunstmatige intelligentie, het nog moeilijker zullen maken.
- 42 procent overschat zijn eigen vermogen om echt van nep te onderscheiden.
Drie tips van de cybercrime-specialist
- Let op je emoties. Voel je druk, haast of spanning? Wees dan extra op je hoede, want dit is precies waar oplichters op inspelen.
- Neem een moment om te controleren of het klopt wat je ziet, voordat je beslist of actie onderneemt.
- Laat iemand die je vertrouwt even meekijken. Iemand die objectief is en die niet wordt meegesleept door een hype.
Dit kan je achteraf een hoop ellende besparen.
Herken sneller de signalen
De campagne ‘Laat je niet interneppen’ van het ministerie van Justitie en Veiligheid sluit hierop aan en roept mensen op om een paar tellen te nemen als extra veiligheidstap.
Wil je online oplichting sneller herkennen, veilig online shoppen of valse berichten op tijd doorzien? Download dan onze gratis Opgelicht?!-app (iOS, Android) en blijf op de hoogte van de laatste online oplichtingspraktijken. Zo blijf je cybercriminelen steeds een stap voor.
Ben je slachtoffer van online oplichting?
Wees niet te hard voor jezelf. Het kan écht iedereen overkomen. ‘Doe wel zo snel mogelijk aangifte bij de politie. Zo kunnen de criminelen gestopt worden en help je voorkomen dat anderen ook slachtoffer worden’, adviseert Spoormans.
Online oplichting raakt niet alleen financieel, maar ook emotioneel. Het kan je vertrouwen in anderen én in jezelf aantasten. ‘Steun, begrip en een veilige reactie vanuit de omgeving dragen enorm bij aan het herstel van slachtoffers’, benadrukt de cybercrime-specialist. Behalve je omgeving kun je ook terecht bij de Fraudehelpdesk en Slachtofferhulp Nederland voor ondersteuning en advies.
*De 1800 deelnemers kregen echte berichten, websites en social-reels te zien of frauduleuze varianten met verschillende signalen van social engineering. Het onderzoek is uitgevoerd door onderzoeksbureau Verian in opdracht van de Rijksoverheid.