Opgelicht?! opgelicht-logo

meer NPO start
Opgelicht?!
  • Onderzoek Marktplaatsoplichting

    Je bent op zoek naar dat ene product en vindt een goede deal op Marktplaats. De verkoper lijkt betrouwbaar, dus je maakt vol vertrouwen het geld over. Maar dan.. Komt er niets. We volgen het spoor van de daders en krijgen een uniek kijkje achter de schermen van de politie. ‘LMIO725’ is de naam van het politieonderzoek van het Landelijk Meldpunt Internet Oplichting. Een onderzoek waarin tientallen aangiften werden onderzocht en de daders zijn opgespoord. Opgelicht?! bracht het totale onderzoek in beeld.

    Een van de slachtoffers die is opgelicht is Thorsten. Hij wil graag een hoverboard en heeft gespaard om online een tweedehands exemplaar te kopen. Op Marktplaats komt hij een aantrekkelijke advertentie tegen en hij biedt 200 euro. De verkoper, ene Niloc Dekkers, vraagt via WhatsApp contact te leggen. Op verzoek van Thorsten stuurt de verkoper meer foto’s van het board. De tiener is helemaal enthousiast. Hij doet online onderzoek naar de verkoper. Deze ‘Niloc Dekkers’ heeft een Facebookpagina waarop dezelfde foto staat als de WhatsApp profielfoto. Dit geeft Thorsten vertrouwen. Omdat Thorsten nog niet al het geld bij elkaar heeft, vraagt hij aan Niloc of hij later mag betalen. Hier gaat de adverteerder niet mee akkoord.

    Om vertrouwen te winnen, stuurt de adverteerder een kopie van het ID van ‘zichzelf’: Niloc. Thorsten leent het geld tijdelijk van zijn ouders en maakt het over. Niloc Dekkers wil wel een betaalbewijs krijgen via WhatsApp. Vrijwel direct nadat Thorsten dit stuurt is er geen contact meer te krijgen met de adverteerder. Alle inkomende berichten zijn geblokkeerd door de verkoper. Thorsten wacht nog steeds op de beloofde Track&Trace en zijn hoverboard. De tiener is zwaar teleurgesteld in deze adverteerder.

    Hij is helaas niet het enige slachtoffer. Tientallen andere kopers dachten de perfecte deal gesloten te hebben. Populaire artikelen als merkkleding, iPhones en Apple Watches vinden gretig aftrek als deze fraudeurs online adverteren.

    Identiteitsfraude

    Ook Jacqueline Praag heeft een vervelende ervaring met Niloc. Ze plaatste zelf een advertentie op Marktplaats omdat ze op zoek is naar een iPhone als cadeau voor haar dochter. Omdat ze op haar hoede is voor oplichters, wil ze de telefoon alleen ophalen en contant betalen. Dan krijgt ze een reactie van ene Niloc Dekkers. Hij biedt zijn telefoon aan, en nog tegen een aantrekkelijke prijs ook. Er wordt veel heen en weer gewhatsappt, maar tot een deal wil het maar niet komen. Er wordt gesproken over wederzijds vertrouwen, zowel Niloc als Jacqueline sturen elkaar een foto van hun ID bewijs, want daar vraagt Niloc om. Dan hoort ze niks meer. Jacqueline zoekt via andere wegen naar de telefoon en vergeet de app-conversatie met Niloc.

    Niet veel later stroomt Jacquelines Facebook vol met berichtjes van boze onbekenden. Deze mensen beweren allemaal dat Jacqueline hen heeft opgelicht via Marktplaats. Ze hebben zelfs een kopie van haar ID om te bewijzen dat zij het was. Jacqueline weet van niets, maar herinnert zich de foto: die is verstuurd in het appgesprek met die Niloc. Ze neemt contact op via Facebook met Niloc Dekkers.

    Van deze Niloc krijgt ze te horen dat zij al de zoveelste is die hem heeft benaderd. Hij vertelt dat hij een jaar daarvoor even zijn ID is kwijtgeraakt. Ook hij krijgt vreemde berichten binnen via Facebook dat hij een oplichter is. Een ander geeft zich dus uit als Niloc en stuurt de potentiele kopers dus zijn IDbewijs. Als die mensen opgelicht zijn, benaderen ze Niloc, die dus zelf van niks weet.

    Zowel Niloc als Jacqueline worden door de echte fraudeurs onterecht als oplichter betiteld. Beide willen anderen waarschuwen. Zo laten ze Marktplaats-advertenties op hun naam verwijderen en posten ze waarschuwingsberichten op de verkoopsite. Ook maken ze een Facebookpagina aan om zo alle nieuwe gedupeerden snel in te lichten. Het ledental groeit met de week. Tientallen mensen raakten zo honderden euro’s kwijt. Niloc en Jacqueline balen ontzettend van hun slechte digitale reputatie. 

    Onderzoek

    Uit ons onderzoek blijkt dat er veel verschillende advertenties zijn geplaatst. Allemaal populaire artikelen die te koop worden aangeboden op Marktplaats en Facebook. De gebruikte telefoonnummers en rekeningnummers wisselden heel snel. Er is nooit iets gestort op de rekeningen van de echte Niloc en Jacqueline.

    De meeste gedupeerden hebben aangifte gedaan. Als je online aangifte doet, komen deze terecht bij het Landelijk Meldpunt Internet Oplichting (LMIO). Zij bundelen alle aangiften die raakvlakken met elkaar hebben, zoals gebruikte telefoonnummers, bankrekeningen, namen, mailadressen etc. Helaas wordt niet altijd aangifte gedaan, maar is dit echt wel belangrijk. Alle aanknopingspunten vormen samen een cloud  waarin alle feiten aan elkaar gekoppeld worden. Dit maakt het onderzoek overzichtelijk.

    Voor gedupeerden lijkt het soms of er niets gebeurt als men digitaal aangifte doet van bedrog via het internet. Maar er gebeurt wel degelijk een hoop. Er zit veel meer werk in het uitzoeken van digitale fraude dan een burger inschat. Onderzoek is lastig omdat veel oplichters gebruikmaken van prepaid telefoonnummers en katvangers. Toch wordt er veel onderzocht. 

    Wat doet de politie?

    De politie vordert de bankgegevens bij de bank waar de desbetreffende rekening loopt. Daar wordt gekeken hoeveel mensen geld hebben overgemaakt en wat er met dat geld is gebeurd. Als het geld daarna van de rekening is gepind, worden de pinbeelden van de geldautomaat opgevraagd. Daarnaast vorderen ze de handelshistorie bij Marktplaats. Met wie heeft de fraudeur allemaal contact gehad? Marktplaats informeert vervolgens alle geïnteresseerden alert te zijn met deze verkoper. Met alle gevorderde informatie gaan de rechercheurs verder. Zo brengen ze de daders in beeld.

    Ook wordt er bij de gedupeerden die binnen dit onderzoek zo betiteld worden, gevraagd hun bewijsmateriaal op te sturen. Zo krijgen ze het onderzoek strafrechtelijk rond. Zodra alles verzameld is en juridisch afgedicht is, gaat de politie tot aanhouding over. 

    Aanhoudingen

    In dit onderzoek zijn veel verschillende bankrekeningnummers gebruikt. Vier daarvan komen uit op jongeren uit Zeeland en West Brabant. Ze zullen gelijktijdig door de politie van hun bed gelicht worden zodat ze elkaar niet kunnen informeren. Een verdachte blijkt die ochtend al vertrokken te zijn als de politie arriveert. De drie aangehouden oplichters zijn vervolgens overgebracht naar het politiecellencomplex Torentijd in Middelburg, waar ze werden ingesloten. Ze zijn verhoord en de volgende dag werden ze in vrijheid gesteld in afwachting van hun proces.

    De recherche Zeeland ging verder met hun onderzoek. Inmiddels is de eerder niet aangetroffen verdachte ook aangehouden en verhoord. Uit het verdere onderzoek is nog een verdachte aangehouden. Hij bleek gebruik te hebben gemaakt van een bankrekening die op naam stond van een eerder aangehouden verdachte. Hij is verhoord en mocht ’s middags weer vertrekken. De officier van Justitie zal later bepalen wel straf er geëist wordt tegen deze daders. Het onderzoek loopt nog en meer aanhoudingen worden niet uitgesloten.

    Tips

    We kunnen het niet vaak genoeg benadrukken, maar stuur nooit een foto van je ID naar een verkoper. Zet ook nooit je ID of rijbewijs op social media. Anderen kunnen er mee vandoor gaan en jouw identiteit gebruiken om anderen op te lichten. Meer informatie kun je hier vinden.

    Aangifte

    Als je bent opgelicht is het belangrijk dat je aangifte doen. Dit kun je online doen via politie.nl. Vul daar alle gegevens in die je van de oplichter hebt. Daardoor kan er snel gelinkt worden met andere aangiftes. Controleer ook altijd vooraf de verkoper. Kijk op de site van de politie of er meldingen zijn gedaan over de verkoper. Hier vind je meer informatie van de politie over internetoplichting.

    Marktplaats

    Binnen Marktplaats bestaat er de mogelijkheid om te zien hoe lang iemand al actief is op de site. Via deze weg kan je zien hoe betrouwbaar iemand is. Natuurlijk zullen er gebruikers zijn die net begonnen zijn op marktplaats en die wel betrouwbaar zijn maar mocht er een gebruiker zijn die én nog maar kort lid is van marktplaats (op dat account) én ook nog eens verdacht bezig is, bestaat er een grote kans dat dit een oplichter is.

    Marktplaats heeft op de site een speciale pagina met tips voor veilig handelen:

    • Laat je gezonde verstand spreken: als iets te mooi lijkt om waar te zijn, dan is dat vaak ook zo. 
    • Bekijk hoe lang de verkoper al actief is op Marktplaats, check zijn andere advertenties en maak persoonlijk contact.
    • Controleer de verkoper. Google zijn gegevens, check het forum van Opgelicht?! en Opgeletopinternet en check het telefoonnummer en bankrekeningnummer via het Meldpunt Internetoplichting.  
    • Betaal het product via PayPal. Je aankopen zijn in veel gevallen dan beschermd. 
    • Kijk of de verkoper een Facebookaccount heeft. Neem bij twijfel contact op via deze Facebookpagina en informeer of hij de daadwerkelijke adverteerder is. 
    • Wees alert bij kopers en verkopers uit het buitenland en gebruik geen (anonieme) betaalmethoden als Wester Union.

    Reacties (0)

    Op de Opgelicht?! website moet je 'overige cookies' accepteren om te reageren op artikelen.

  • Ook interessant