Opgelicht?! opgelicht-logo

meer NPO start
Opgelicht?!
  • Einde aan toeslagendrama kinderopvang: eindelijk financiële compensatie voor van fraude verdachte ouders

    arrow-right-circleShape Bekijk complete uitzending

    Over fraude met toeslagen voor de kinderopvang is de laatste tijd een hoop te doen geweest. Deze week kwam er voor veel gedupeerde ouders een einde aan het langlopende drama doordat de schulden definitief werden kwijtgescholden. In februari 2015 besteedde Opgelicht?! voor het eerst aandacht aan fraude met de kinderopvangtoeslag, en dat was het begin van een langslepend drama waarbij honderden gezinnen jarenlang in een financieel moeras leefden. Destijds keken we specifiek naar de gang van zaken rond de buitenschoolse opvang De Parel in Capelle aan den IJssel.

    De ellende begon voor een tiental ouders toen zij hun kind plaatsten bij de buitenschoolse opvang De Parel in Capelle aan den IJssel. Moustapha A. en zijn vrouw runnen een aantal vestigingen. De opvang biedt namelijk een uniek concept: is het jaarsalaris niet hoger dan 52.000 euro, dan hoeft er geen eigen bijdrage betaald te worden.

    Gratis opvang dus. Dat klinkt haast te mooi om waar te zijn, en na jaren blijkt dit helaas ook het geval te zijn.

    Belastingdienst legt forse naheffingen op, maar de eigen bijdrage ging naar de rekening van de opvang

    Na jaren van de opvang genoten te hebben, vallen er brieven van de Belastingdienst op de deurmat. Die legt de ouders een forse naheffing op. Ouders hadden een een eigen bijdrage moeten betalen en hebben meer uren uitbetaald gekregen dan ze daadwerkelijk afnamen.

    Tientallen ouders zijn zich van geen kwaad bewust. Er moet een miljoen euro aan kinderopvangtoeslag terugbetaald worden, geld dat ze zelf bovendien nooit ontvangen hebben. De Parel bood de ouders immers aan om de toeslag voor hen aan te vragen, en vertelde daarbij dat er geen eigen bijdrage betaald hoefde te worden, mits het geld direct door de Belastingdienst op de rekening van de opvangorganisatie gestort zou worden.

    Het zal dan ook weinigen verbazen dat ouders destijds gretig gebruik maakten van het aanbod.

    FIOD start onderzoek

    Het dringt tot de ouders door dat ze flink in de problemen terecht zijn gekomen. Willeke Ravenna, destijds in dienst bij de buitenschoolse opvang, trekt zich het lot aan en luidt de noodklok. Er volgt een FIOD-onderzoek, en het OM start een strafzaak waarbij ze de eigenaar valsheid in geschrifte en witwassen ten laste leggen.

    Ondertussen houdt de Belastingdienst de ouders verantwoordelijk. Zij zullen de volledige ontvangen toeslagen terug moeten betalen. De ouders verenigen zich en samen met klokkenluidster Willeke en advocaat Jaap Spigt, die zich het lot van de ouders aantrekt, starten ze procedures om hun gelijk te halen. Een lange strijd volgt.

    Eigenaar kinderopvang moet zich verantwoorden voor rechtbank

    In 2016 wordt Moustapha A. door de rechtbank veroordeeld tot een gevangenisstraf van 24 maanden. Daarnaast legt de rechtbank hem op dat hij 865.000 euro aan de Staat terug moet betalen. Zowel het OM als A. gaan in beroep tegen de uitspraak.

    In februari 2019 dient de zaak bij het Gerechtshof in Den Haag. De straf valt aanzienlijk lager uit omdat het hof bewezen acht dat A. met goede intenties aan de opvang is begonnen en dat het aannemelijk is dat de Belastingdienst hem in eerste instantie heeft gemeld dat ouders geen eigen bijdrage hoefden te betalen om aanspraak te maken op de kindertoeslag. Hij zou pas vanaf eind 2012 weten dat dit anders zat. 

    Uit het dossier wat bij het Hof is ingediend zou verder niet blijken bij welke ouders die geen eigen bijdrage hoefden te betalen er toeslag is aangevraagd, en ook niet om welke bedragen het dan zou gaan. Er kunnen dus geen onterecht ontvangen bedragen gelinkt worden aan ouders waardoor niet duidelijk is welk deel van de inkomsten van A. onterecht is. 

    Hierdoor kan het hof niet de conclusie trekken dat er sprake is van opbrengst uit oplichting en daardoor kan niet gezegd worden dat er sprake is van witwassen. Omdat witwassen niet bewezen geacht wordt, vervalt ook het 'Plukze'-traject, het bedrag dat A. van de rechtbank had moeten terugbetalen aan de Staat. 

    Eindelijk luisterend oor voor getroffen ouders

    De uitspraak van het Hof is een hard gelag voor de getroffen ouders. Al jaren vallen daar de forse naheffingen van de Belastingdienst op de deurmat. Omdat het om toeslagen voor hun kinderen gaat, houdt de Belastingdienst hen verantwoordelijk voor het terugbetalen ervan.

    Jarenlang strijden de ouders voor hun gelijk, en ze lijken eindelijk gehoord te worden als in 2020 de Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag aan het werk gaat.

    De Commissie krijgt de opdracht te onderzoeken wat bewindspersonen en hoge ambtenaren door de jaren heen wisten van de harde fraudeaanpak bij de uitvoering van de kinderopvangtoeslag. Ze verhoren in het najaar betrokken ambtenaren en bewindspersonen. 

    Snoeihard oordeel over werkwijze Belastingdienst

    In december vorig jaar oordeelt de Commissie snoeihard in haar rapport 'Ongekend onrecht', hier als pdf na te lezen via de website van de Tweede Kamer.

    De commissie verwoordt in het rapport dat de getroffen ouders jarenlang niet gezien zijn in wat hen is aangedaan, gelet op de omvang van de geleden schade. Als je hierdoor je kinderen in armoede moet laten opgroeien, dan is dat ongekend en onherstelbaar.

    De behandeling van de ouders was ook onterecht omdat deze ouders veelal geen wezenlijke fouten hadden gemaakt. Zij werden behandeld als fraudeurs, terwijl ze in veel gevallen hooguit administratief iets niet goed hadden gedaan. In het geval van de Parel vroeg een ander voor hen de toeslagen aan.

    Verder constateert de Commissie dat de grondbeginselen van de rechtsstaat geschonden zijn, en dat raakt iedere Nederlander.

    Eindelijk compensatie voor getroffen ouders

    Dit snoeiharde rapport kon niet zonder gevolgen blijven. De Belastingdienst kent de ouders een schadevergoeding toe van 30.000 euro voor de geleden schade. Voor velen een kleine pleister op de wonde als je bekijkt dat ze jarenlang hebben geleden onder het forse juk dat op hun schouders rustte. 

    Kabinet treedt af wegens toeslagenaffaire

    Lodewijk Asscher, destijds minister van Sociale Zaken, maakt in januari bekend dat hij het lijsttrekkerschap neerlegt vanwege de discussie over zijn rol tijdens de kinderopvangtoeslagaffaire. De druk op het kabinet nam hierdoor toe. Vrijdag 15 januari diende premier Mark Rutte namens het voltallige kabinet haar ontslag in bij de koning. 

    Eindelijk erkenning voor de getroffen ouders

    Veel getroffen ouders hebben bereikt wat ze wilden, maar het leed is er nog steeds niet minder om. Jarenlang leefden ze in grote onzekerheid, maar nu hebben ze hun gelijk gehaald. Zij waren niet de fraudeurs in deze kwestie, maar veel ouders zullen nog jaren nodig hebben voordat dit ongekende leed verwerkt is. De Belastingdienst belooft alle ouders voor 1 mei 2021 gecompenseerd te hebben.

  • Ook interessant