Onderzoek Alert Online 2026: Nederlanders herkennen phishing, maar handelen niet altijd veilig
Consumenten weten vaak wel hoe zij zich online moeten beschermen, maar handelen daar niet altijd naar. Dat blijkt uit het recente Nationaal Cybersecurity gedragsonderzoek van Alert Online. De opkomst van AI vergroot dat risico, doordat phishingmails en nepwebsites steeds overtuigender worden.
Veel Nederlanders denken zelf goed te kunnen beoordelen of een bericht betrouwbaar is. Zo controleren negen op de tien Nederlanders vaak of altijd de inhoud van (verdachte) mails. Ruim acht op de tien mensen kijken ook naar de afzender.
Met behulp van kunstmatige intelligentie (AI) kunnen oplichters geloofwaardige phishingmails schrijven. Hierdoor kunnen taalfouten, die voorheen vaak een waarschuwing vormden, grotendeels verdwijnen. Ook kunnen valse websites steeds realistischer worden nagemaakt. Daardoor zijn traditionele signalen, zoals slordig taalgebruik of een amateuristische vormgeving, niet altijd meer voldoende om phishing te herkennen.
Gelekte gegevens maken phishing persoonlijker
Ook kunnen oplichters door datalekken overtuigendere phishingberichten schrijven. De gelekte persoonsgegevens maken de berichten namelijk persoonlijker. Volgens CBS-cijfers die in het onderzoek worden aangehaald, werden in 2025 ongeveer 2,5 miljoen Nederlanders slachtoffer van online criminaliteit.
Waarom handelen consumenten niet veiliger?
Waarom handelen consumenten niet veiliger?Alleen informeren over online risico's is volgens het onderzoek niet voldoende om gedrag te veranderen. Er zijn verschillende redenen waarom mensen veiligheidsmaatregelen niet of niet consequent toepassen:
Uitstelgedrag:
Mensen stellen maatregelen uit of vermijden ze als die te veel moeite lijken te kosten.
Gebrek aan praktische kennis:
Mensen weten bijvoorbeeld wel dát een maatregel belangrijk is, maar niet altijd hoe ze deze moeten toepassen.
Het nut is niet duidelijk:
Niet iedereen ziet waarom een bepaalde veiligheidsmaatregel nodig is.
Veilig gedrag van anderen is nauwelijks zichtbaar:
Online zie je niet hoe anderen zichzelf beveiligen. Daardoor nemen mensen veilig digitaal gedrag minder gemakkelijk van elkaar over.
Over het Nationaal Cybersecurity Onderzoek 2026
Alert Online brengt jaarlijks in kaart hoe veilig Nederlanders zich online gedragen. Het initiatief wordt mede mogelijk gemaakt door het ministerie van Economische Zaken en brengt bedrijven, overheden en andere organisaties samen om Nederland digitaal weerbaarder te maken. Het partnernetwerk richt zich op meer bewustwording en kennis over online veiligheid en het stimuleren van cyberveilig gedrag.