Opgelicht?!

meer NPO...
  • Banken veranderen niets aan lek automatische incasso

    Banken veranderen niets aan lek automatische incasso

    De banken zeggen dat het bijna nooit voorkomt en dat het eigenlijk geen enkel probleem is; een lek in hun automatische incassosysteem. Maar middels dit lek kunnen miljoenen binnen enkele uren worden doorgesluisd. Je kunt zelfs honderdduizenden euro’s incasseren van bankrekeningen die niet eens bestaan. Als je kwaad in de zin hebt, kun je zo dus bergen geld creëren.

    Maar ook goedwillende bedrijven worden slachtoffer van dit lek. Zo ziet Jeroen Rijnenberg van O&H Concepts zijn droom in duigen vallen.

    Hoe gaat het in zijn werk?

    Een bedrijf dat gebruikt maakt van een zakelijke incasso overeenkomst met zijn debiteuren, moet een contract aan gaan met zijn bank. Ze krijgen dan een 'Incassant ID' dat de debiteur bij zijn bank moet registreren. De debiteur zegt dan eigenlijk: ik ga akkoord dat deze incassant geld van mijn rekening incasseert.

    De incassant krijgt nooit een bevestiging van de bank van de debiteur dat de machtiging geregistreerd is. Zij moeten dus uitgaan van de belofte van de debiteur.

    Als de incassant gaat incasseren, gaat dit volgens de SEPA B2B Direct Debit voorwaarden. Daarin staat dat de debiteur die een machtiging heeft afgegeven, het bedrag na incasso niet kan storneren. Maar er zit een addertje onder het gras: de bank van de debiteur kan wél storneren, zelfs tot maximaal 3 dagen na overschrijving. De redenen die banken daarvoor kunnen opgeven zijn o.a. een verkeerde machtigingsregistratie, een opgegeven rekeningnummer niet bestaat of dat de debiteur onvoldoende saldo heeft. Deze 3-dagen regel is er om de bank te beschermen tegen fraude. Er zijn namelijk banken die bij deze SEPA B2B automatische incasso voor-crediteren.

    Hoe werkt dit: de bank van de debiteur krijgt de incasso-opdracht. Ze storten het geld alvast op een rekening bij de bank de crediteur, om zo snel van dienst te kunnen zijn. Pas daarna haalt ze het bedrag van de debiteurenrekening. En daar zit het lek! Als men kwaad in de zin heeft, kan de incassant het geld wegsluizen VOORDAT de bank van de debiteur de incasso controleert of kan storneren. Dat geeft de fraudeur tijd om met de noorderzon te vertrekken.

    Waarom is het een probleem?

    Opgelicht?! constateert dat niet alleen de banken de dupe zijn van het dit incassolek, maar ook andere partijen. Zo kunnen fraudeurs via een anonieme BV goederen bestellen bij leveranciers en toezeggen om te betalen middels de automatische B2B incasso. De betaling lijkt in eerste instantie correct. De goederen worden geleverd, maar uiteindelijk wordt het geld teruggevraagd door de bank. Pas na controle blijkt de BV onvoldoende saldo te hebben.

    Een ander voorbeeld is het verhaal van O&H Concepts. Een bedrijf dat met innovatieve ideeën hulpverlening bij rampen wil vergemakkelijken. Voor hun uitvinding, een opblaasbaar tentenkamp met eigen energievoorziening, zoekt het bedrijf een investeerder. Er meldt zich een miljonair die gouden bergen belooft. Na overleg met de bank besluiten de partijen het bedrag per zakelijke automatische incasso binnen te halen. Zo kan O&H Concepts zelf aangeven welk bedrag ze wanneer nodig hebben van de investeerder en wordt het automatisch overgemaakt. Op het moment dat O&H Concepts incasseert komt het geld wel op hun rekening, maar het wordt direct daarna weer teruggestort. Dit gebeurt meerdere keren. De bank van O&H geeft aan dat het bedrijf zelf aan de miljonair moet vragen wat er aan de hand is.

    Inmiddels begint de tijd te dringen voor het project, de leverancier moet betaald worden. O&H Concepts besluit toch alvast een deelbetaling te doen met het geld dat via de incasso is binnengekomen. Maar ook deze incasso wordt weer gestorneerd. De bank kan niet vertellen waarom. Wat de reden ook mag zijn, O&H Concepts zit diep in de problemen. Ze hebben een dikke schuld bij hun bank en dat kan de bank (deels) gaan verhalen bij de privébezittingen van de bestuurder, omdat zij persoonlijk garant stond. Door deze situatie is de bestuurder met psychische klachten opgenomen in een instelling en zit haar partner met zijn handen in het haar. Hij ziet alles waar ze de afgelopen vijf jaar voor gewerkt hebben verdwijnen.

    Is er een oplossing?

    Opgelicht?! doet onderzoek naar het voor-crediteren van incasso-opdrachten. Al snel blijkt dat veel banken terughoudend zijn in het delen van informatie over hun werkwijze.

    In een reactie van de betaalvereniging op een artikel uit NRC Handelsblad van 07 maart 2018 hierover staat: Het voor-crediteren van een Europese incasso is toegestaan op grond van Europese regelgeving maar het is geen algemene, collectieve praktijk van banken. Iedere bank beslist zelf of het deze werkwijze bij een incasso toepast. Dat kan zelfs per klant verschillen.

    Een rondgang bij de Nederlandse banken toont aan dat er ook banken zijn die bij zo’n zakelijke incassotransactie het geld eerst bij de debiteur ‘halen’, alvorens het over te boeken naar de incassant. Kan dit niet de geldende regel worden? Als banken stoppen met het voorschieten van deze gelden, weet de incassant dat als het geld op hun rekening verschijnt, de incasso gelukt is en kunnen ze direct gaan uitgeven.

    Reactie banken

    Betaalvereniging Nederland geeft aan dat de schade van fraude met dit betaalsysteem is erg klein is. 'De banken draaien doorgaans op voor de schade. Er zijn ook veel klanten van banken die juist profijt hebben van het feit dat banken in bepaalde gevallen incasso’s voorschieten.' De betaalvereniging zegt dat het veranderen van de regels om individuele gevallen (zoals het voorbeeld in onze uitzending) te voorkomen meer geld zou kosten dan dat het de maatschappij zou opleveren.
    Op de vraag van Opgelicht?! waarom het de maatschappij dan meer zou gaan kosten, want er zijn immers banken die het al op deze manier doen dus het systeem bestaat al, kan de betaalvereniging geen duidelijk antwoord geven. Wederom is het antwoord: 'Veel klanten hebben juist profijt van deze regeling.'

    Wel geeft de betaalvereniging aan dat banken n.a.v. incidenten zoals die van O&H Concepts hun eigen werkwijze onder de loep nemen en waar nodig aanpassen. 'In de eerste helft van 2017 was de schade door automatische incasso’s veel hoger dan in 2016. Daarop hebben de banken maatregelen genomen en is de schade in de tweede helft van 2017 verminderd.'

    Daaraan voegt de betaalvereniging nog toe dat er misschien incassanten zijn die niet goed genoeg beseffen dat incassobetalingen niet gegarandeerd zijn. 'Ze zijn zich onvoldoende bewust dat crediteringen voor incasso’s in beginsel voorwaardelijk zijn. Daar kunnen we als sector iets aan doen, bijvoorbeeld met goede voorlichting en heldere uitleg aan incassanten. Individuele credit-banken kunnen hun criteria voor het wel of niet voorwaardelijk crediteren bij incasso’s nog eens onder de loep nemen. De signalen van oplettende media zoals Opgelicht!? zorgen dat dit in de sector scherp op het netvlies komt.'

    Opgelicht?! hoopt dat de banken gaan overwegen hun werkwijze in automatische zakelijke incasso’s onder de loep te nemen. Wij zien bijvoorbeeld mogelijkheden in het afschaffen van het voor-crediteren. Sommige banken doen al niet aan voor-crediteren. Nu wordt er veelal tegen de incassant gezegd: hier heb je alvast je geld, maar pas over 3 dagen is het echt van jou. Dus als je in de tussentijd het geld wil uitgeven, zorg dan dat je voldoende saldo overhoudt voor het geval de incasso alsnog wordt gestorneerd. Als VOOR de overboeking alles goed gecontroleerd wordt en het geld al bij de debiteur wordt gehaald, duurt het misschien iets langer voordat het geld op de rekening staat, maar kan het daarna wel meteen uitgegeven worden. En als nu die controle achteraf in 3 dagen kan, kan de controle vooraf ook in 3 dagen, dus gaat er geen tijd verloren.

    Tijdlijn

    Toon:
    • alle
    • updates
    • uitzendingen
    • alerts
    • nieuws
    • hulpartikelen

    Reacties (*)

    Op de Opgelicht?! website moet je cookies accepteren om te reageren op artikelen.
  • Ook interessant