Opgelicht?! opgelicht-logo

meer NPO start
Opgelicht?!
  • Telefoonronselaars

    Telefoonronselaars

    “Zit jij een beetje krap bij kas en kan je 1000 euro goed gebruiken, liever vandaag dan morgen. Stuur me dan een berichtje. Groetjes Johan”. Dit is de letterlijke tekst uit een online advertentie. Het lijkt op een kans om snel geld te verdienen, maar niets is minder waar. Reageren op deze advertentie is het begin van grote financiële problemen en flinke emotionele schade.

    Telefoonabonnement afsluiten

    Talloze slachtoffers, vaak net meerderjarig, reageerden op deze of soortgelijke advertenties op sites als sexjobs.nl. Allen zijn in de veronderstelling dat ze snel en makkelijk geld kunnen verdienen. Ze krijgen snel een reactie van de adverteerder met de vraag wat hun leeftijd is. Als ze aangeven minimaal 18 jaar te zijn, wordt naar hun telefoonnummer gevraagd. Dan start een chatgesprek via WhatsApp. 

    In het chatgesprek wordt duidelijk hoe je zo snel geld kan verdienen. Je moet telefoonabonnementen afsluiten. Een abonnement met de nieuwste telefoon, zonder bijbetaling. De telefoon en het contract moet je gelijk afstaan. Je hoeft je vervolgens geen zorgen te maken, want een broer, zwager of oom van de adverteerder werkt namelijk op het hoofdkantoor. Hij verwerkt alle nieuwe abonnementen, dus ook die van jou, en zorgt ervoor dat de door jou afgesloten abonnementen worden vernietigd. De winst? Het abonnement is vernietigd en de telefoons worden doorverkocht. Jij krijgt een deel van die verkoopopbrengst. Makkelijker kun je je geld niet verdienen, belooft de adverteerder je.

    De methode

    Bij de redactie hebben zich de afgelopen jaren veel slachtoffers van deze adverteerders gemeld. Allen geven aan zich ernstig bedreigd gevoeld te hebben. Ze zagen geen andere uitweg meer dan te doen wat er werd geëist: telefoonabonnenten afsluiten. Ze worden kortweg geronseld, gedwongen en bedreigd. Doe je het niet, dan kan dit wel eens nare gevolgen hebben, voor jou of je familie. Slachtoffers zijn zo bang dat ze er nauwelijks openlijk over durven te vertellen.

    We spreken met een meisje, net 18 jaar. Ze is bang. Daarom noemen we haar Marieke. Zij reageerde ook op zo’n advertentie om snel geld te kunnen verdienen. Marieke wordt naar Amsterdam gelokt, naar de Dam. Daar ontmoet ze een jongen met een buitenlands uiterlijk. Hij dwingt haar een abonnement af te sluiten. Hij geeft haar instructies wat ze moet doen en wacht zelf buiten op een afstandje. Zodra ze klaar is, moet ze direct alles afgeven. Diezelfde dag wordt ze gedwongen nog meer abonnementen af te sluiten, allemaal rondom de Dam en het Rokin. Aan het einde van de dag ‘ontmoette’ de dader een vriend en die wil met z’n allen ergens wat gaan drinken om Marieke haar verdiensten uit te betalen. Die ontmoeting is helemaal niet toevallig, want die zogenaamde vriend is een mededader en heeft al die tijd op een afstand meegekeken. Onderweg moet Marieke bij de Mediamarkt een MacBook kopen op afbetaling. Ze moet maar zeggen dat ze tandartsassistente is en haar inkomen maandelijks ruim 2000 euro is. De laptop moet ze ook afgeven. Dat restaurant om wat te gaan drinken bereiken ze nooit. Ze laten het slachtoffer financieel uitgeknepen aan haar lot over. Er is nooit wat van Mariekes naam gehaald. Ze blijft achter met duizenden euro’s schuld. De jongens zijn nooit meer bereikbaar. Dagen later komt de harde realiteit. De telecomproviders bevestigen de abonnementen en met sommige nummers blijkt al voor honderden euro’s gebeld te zijn. Dachten de meiden 1000 euro te verdienen, in werkelijkheid blijven ze helaas achter met duizenden euro’s schuld! 

    Een afspraak

    Per toeval stuitten wij in een ander onderzoek in 2015 op zo’n zelfde soort advertentie. We denken te maken te hebben met een andere notoire oplichter en reageren. Als we naar de Dam in Amsterdam komen, kunnen we geld verdienen. Met een aantal verborgen camera’s gaan we erop af. We worden continue gebeld door een jongen die wil dat we naar de Vodafone winkel gaan en daar een abonnement afsluiten zonder bij te betalen. Hij blijft ons bellen, alsof hij grip wil houden op ons handelen. Op de beelden is later terug te zien dat hij en een aantal handlangers ons continue in de gaten houden. 

    Zodra we de telefoonwinkel uitlopen, wil hij dat we naar een plek voor de Bijenkorf komen waar hij binnen de telefoons van ons aan kan pakken. Daar ontmoeten we hem voor het eerst, een jongen met een buitenlands uiterlijk. Hij doet heel geheimzinnig en dwingend. De ronselaar wil dat we de tas met telefoon afstaan en gelijk door gaan naar een nieuwe telefoonwinkel waar we hetzelfde moeten doen. Als we hem vertellen dat er geen telefoon in het tasje zit, gaat hij er rennend vandoor. Niet wetende dat we hem en zijn handlangers met verborgen camera’s hebben vastgelegd.  

    Financiële en emotionele gevolgen

    Regelmatig krijgen we op de redactie klachten van jongeren die het slachtoffer zijn geworden van ronselaars in en rondom Amsterdam. Zouden het dezelfde daders zijn die wij vorig jaar ontmoetten? De slachtoffers zijn allemaal te bang om te praten. De impact van de dreigementen is groot. Ook de financiële schade is enorm. De meeste slachtoffers blijven zitten met duizenden euro’s schuld. Niet elk slachtoffer mag rekenen op een coulanceregeling van de telecomproviders. Die zeggen namelijk dat de slachtoffers met hun volle verstand hebben getekend voor het contract en dus zelf verantwoordelijk zijn voor de kosten. Deze financiële en emotionele gevolgen hadden de slachtoffers niet overzien. Allen spreken uit dat ze anderen willen behoeden voor deze ronselaars. 

    De daders in beeld

    We proberen de daders opnieuw in beeld te brengen en reageren via sexjobs.nl op een advertentie. We krijgen al snel een reactie. Het lijkt er op dat we beet hebben. We moeten namelijk opnieuw naar de Dam in Amsterdam komen. We nemen contact op met de politie. Daar blijkt een onderzoek te lopen naar een groep ronselaars in het centrum van onze hoofdstad. Op afstand kijkt de politie met ons mee. 

    We ontmoeten ‘Mitchell’ op de Dam. Hij wil dat we snel naar de Vodafonewinkel gaan. Hij vertelt ons dat een familielid van hem op het hoofdkantoor van Vodafone werkt en alle abonnementen weer kan verwijderen. We moeten een abonnement afsluiten wat de duurste telefoon oplevert, een iPhone 6s, liefst goud of roze, het geheugen maakt niet uit. Aan de overkant van de straat wacht een handlanger en hij houdt alles in de gaten. Hij belt continue naar ‘Mitchell’. Uiteraard sluiten wij niets af in de telefoonwinkel. Buiten confronteren we ‘Mitchells’ handlanger. Die houdt vanuit een steegje alles in de gaten, niet wetende dat wij hem weer in de gaten houden. Zodra we hem aanspreken, trekt hij een sprint naar het einde van het steegje. Zodra ‘Mitchell’ dit ziet, gaat ook hij er als een haas vandoor. Maar dan duikt hij ineens weer op. Ook hem spreken we aan. Hij ontkent alle betrokkenheid en rent hard weg als hij in de gaten heeft dat hij gefilmd wordt. 

    De politie herkent in de ronselaars, tijdens onze actie, de daders tegen wie eerder aangifte is gedaan. Ze gebruiken echter valse namen. Ze worden door meerdere slachtoffers herkend als hun ronselaars. Twee daders worden als hoofddaders gezien. Zodra de politie het onderzoek heeft afgerond, gaan ze tot aanhouding over.Ze vallen tegelijkertijd in op meerdere adressen. Een dader ontvlucht de woning door via het balkon naar beneden te springen. De politie kamt met tientallen agenten de buurt uit en de ronselaar die als hoofdverdachte wordt betiteld, wordt uiteindelijk in de kraag gevat. De andere verdachte wordt niet aangetroffen. Twee dagen na onze uitzending, op donderdag 31 maart, werd het hem te heet onder zijn voeten en meldde hij zich bij de politie.

    Foto: iStockphoto.com

  • Ook interessant